Schermvrij werken in een andere kamer

Je telefoon ligt naast je toetsenbord, met het scherm naar beneden en het geluid uit. Je raakt hem niet aan, en toch kost hij aandacht.

Hoe dichter een telefoon bij je ligt, hoe minder er over blijft voor het werk zelf. Dat geldt ook als hij uitstaat.

Wat er gebeurt als hij er alleen maar ligt

Ward, Duke, Gneezy en Bos testten dit in 2017. Ze lieten mensen een taak doen die veel van het werkgeheugen vraagt: iets vasthouden terwijl je er tegelijk iets anders mee doet. De telefoon lag daarbij op tafel, in hun tas, of in een andere kamer. Hoe dichterbij de telefoon lag, hoe slechter de score, ook bij mensen die hem niet aanraakten en niet naar hem keken.

Wat recenter onderzoek ervan overhoudt

Latere, grotere analyses vinden het effect niet overal even sterk terug. De telefoon kost vooral bij het soort werk waarbij je iets vasthoudt terwijl je nadenkt, zoals schrijven, plannen of rekenen. Bij taken die vooral om alertheid vragen, is het verschil klein.

Wat schermvrij werken dan is

Schermvrij werken is een blok van dertig tot negentig minuten waarin je telefoon in een andere kamer ligt en er hooguit één scherm openstaat. Je begint op papier: een paar regels over wat er in dit blok af moet, en wat erbuiten blijft.

Zo pak je het aan

Kies een moment dat vaak al rustig is, bijvoorbeeld het eerste uur van de dag, voordat de mail en de meldingen op gang komen.

Leg de telefoon in een andere kamer. Een la op hetzelfde bureau ligt dichterbij dan het voelt, en telt in het onderzoek net zo mee als op tafel.

Schrijf voor het blok begint drie regels op: wat je gaat doen, hoe lang, en wat je daarna doet als het lukt of als het vastloopt. Dat laatste voorkomt dat je naar je telefoon grijpt zodra het te lastig wordt.

Waar het misgaat

Het gaat mis als het blok te lang duurt. Negentig minuten is voor de meeste mensen het maximum, daarna neemt de concentratie toch af, telefoon of niet. Beter twee blokken van veertig minuten met een korte pauze ertussen dan één blok van twee uur.

Het gaat ook mis als de telefoon binnen handbereik blijft omdat je toch bereikbaar moet zijn. Wie dat echt moet, zet een noodnummer door en legt de rest weg. De meeste meldingen kunnen een uur wachten.

Zelf proberen

Wil je dit voor jezelf of met je team leren, dan komt het aan bod in de persoonlijke sessies en in de workshops. Je gaat naar huis met een blok dat past bij je eigen dag.

Bronnen

• Ward, A. F., Duke, K., Gneezy, A. & Bos, M. W. (2017). Brain Drain: The Mere Presence of One’s Own Smartphone Reduces Available Cognitive Capacity. Journal of the Association for Consumer Research, 2(2), 140–154.
• Böttger, T., Poschik, M. & Zierer, K. (2023). Does the Brain Drain Effect Really Exist? A Meta-Analysis. Behavioral Sciences, 13(9), 751.